|
Kız Kardeşim İçin, Jodi Picouli
|
| |
Türk Kadın Tarihine Giriş, Necati Gültepe
|
| |
Türkiye’deki Almanya - 1914-1918- Almanya’nın Türkiye’deki Kültürel Etkinliği ve Robert Bosch, Prof. Dr. Rifat Önsoy
|
| |
Şehname'nin Türk Kültür ve Edebiyatına Etkileri, Dr. Bekir Şişman - Dr. Muhammet Kuzubaş
|
| |
Meşe Fısıltıları, Oruç Aruoba
|
| |
Mektuplar 1, Friedrich Wilhelm Nietzsche - Çeviren: Sedat Umran
|
| |
Mektebin Bacaları, Nurettin Durman
|
| |
Hiç, Carmen Laforet
|
| |
Düş Gören Defter, Hayrettin Orhanoğlu
|
| |
Çağdaş Yorumbilim Kuramları, Prof. Dr. Osman Bilen
|
| |
|
|
 |
Bellekteki huriler
Adına ister tebliğ densin isterse de proparaganda sanat ve ideoloji ilişkisi
çoğu zaman için dünya görüşünün merkeze alındığı ve sanatın uydu kabul edildiği
bir dolayımda cereyan etmiştir. Sanatın bir dış amaca hizmet etmesinin sonuçları
ise hep biraz netame taşır. Bu netame sadece propagandaya hizmet eden sanata ait
değildir. Sanatı hizmetkarı olarak kullanabileceğini düşünen her ideolojiye de
sahip olduğu total iddia sebebiyle bir şüphe bulaşmış demektir. Söz konusu
netame payının gölgesinin düşmediği eserler de elbette vardır. Ancak başına
"güdüm" cihazı takılan ve bununla yetinen bir sanatçının zihninden sınırlarını
aşacak vizyon beklemek de abesle iştigalden başka bir şey değildir.
Güdümlü sanat, bir de kitleleri hedef alınarak icra edilmeyegörsün mevzuu biraz
daha çetrefilleşir. Zira epik bir amacın vulgarilize edilerek tüketiciye
sunulması süreci aynı zamanda da tebliğ edilmek istenen mesajın anlamından
soyutlanmasına denk düşer. Yani yüce ideallerden bahsedilir bahsedilemesine de,
"ideal" artık bir amaç değil; kitleleri müşteri kılacak söyleme yakıt teşkil
eden bir nesneden başka bir şey değildir.
Öykü yazarı Ahmet Sait Akçay Selis Yayınları'ndan çıkan yeni kitabı "Bellekteki
Huriler" ile İslamcı Popülist kültürün edebiyattan televizyona uzanan çeşitli
araçlardaki yansımalarındaki okumalarını yaparak, tercih edilen klişeleri,
imgeleri irdeliyor ve İslamın ana kavramlarından biri olan hidayetin popüler
kültüre indirgenme sürecini mercek altına alıyor.
Akçay, Şule Yüksel Şenler'in "Huzur Sokağı", Hekimoğlu İsmail'in "Minyeli
Abdullah"ı ve Hüseyin Karatay'ın "Kıbrıslı" adlı romanlarını İslamcı popülist
kültürün klişelerini belirleyen ilk çalışmalar olarak ele alıyor. Yazıldıkları
dönemde ve hâlâ çok satan -Hüseyin Karatay uzunca bir süredir diğer iki yazara
göre geri planda kaldı- bu romanların hangi saiklerle, kaygılarla kaleme
alındığını ve okuyucu nezdinde hangi ihtiyaca karşılık geldiğini inceleyen
Akçay'ın bu mesaisi bir çeşit arabesk olarak niteleyebileceğimiz "Yeşil Pop"tan
bazı kanalları istila eden "Sır Dizileri"ne uzanan günümüz ürünlerini de
anlamamıza yardımcı oluyor. Akçay, böylece bir hareketin 60'lı yıllardan 90'lı
yıllara uzanan macerasını ve değişenleriyle sabitleriyle akıp gelen mecrasını
kendi konusu üstünden verebildiği kadarıyla anlatıyor ve analiz ediyor.
Akçay, "Hidayet bir zaferdir yazar için. Hedeftir. O hedefe yaklaştığı oranda
sevap kazanacağını düşünür. İnsanları zulmetten adalete götürmeyi amaçlar. Bu
savını doğrulamak için ansiklobedik, fıkhi bilgilere başvurur. Hep başkasını
düşünür, onun için okur, onun için düşünür. Fakat bütün bu çabaların kendini
tatmin etmesiyle örtüştüğü de gerçektir." derken anlattığı psikoloji aynı
zamanda eserin muhatabının da ürünü tüketirken taşıdığı psikolojinin aynısıdır.
Onun alıntıladığım cümlelerindeki yazar öznesinin yerine "okur"u (tüketici demek
daha doğru olabilir) koymamız halinde Akçay'ın yaptığı tespitte öyle büyük bir
değişiklik yapmaya ihtiyaç duyulmaz.
Yine de küçük de olsa çok önemediğim bir dikkat eksikliğinden bahsetmekte fayda
var. Bir hatanın anafikre zarar vermemiş olması görmezden gelinebileceği
anlamına gelmez zira.
Kitaptaki bir dipnotta geçen "Metinlerle Günümüzde Tasavvuf Hareketleri" adlı
kitabın yazarının ise metnin iki ayrı yerinde geçtiği gibi İsmail Kara değil,
Mustafa Kara olduğunu da ifade etmek isterim. Fazla tashihe rastlamadığım bir
kitabın, dipnotunda böylesi bir karışıklığın olması beni şaşırtmadı değil.
Umulur ki bunu söylemiş olmam kitabın bütünlüğünü gölgeleme çabasından ziyade
gölgede kalmış bir ayrıntının göz önüne çıkartılarak düzeltilmeye çalışılması
şeklinde yorumlanır.
Sonuç olarak Ahmet Sait Akçay'ın bu kitabı hakkında yeteri kadar araştırma
yapılmamış bir alanı konu edindiği için bir davet niteliği de taşıyor. Bundan
sonra Akçay'ın davetine icabet edip çalışan her kişinin eserinin dipnotında
"Bellekteki Huriler" adlı kitabın özel bir yeri olacak. Çünkü Ahmet Sait
Akçay'ın bu kitapta başlıklar ve ipuçları halinde verip, geçmek zorunda kaldığı
pek çok fikir ileride başka çalışmaların kanavasını teşkil edecek. "Bellekteki
Huriler"i önemli kılan bir özelliği de bu…
"Bellekteki Huriler" kapsamlı bir tartışmaya değer tezler barındıran bir kitap.
25 Haziran 2006
| • Yazarın diğer
yazıları... |
Mevlana’yı hümanizme mahkûm etmek
Öyküde anlatılmayan
10.400 yazar bir ansiklopedide
Aşkın Hâlleri
'Enstanteneler'in Şairi: Kamil Eşfak Berki
Kibrit-i Ahmer nedir?
Hanzala'nın Sırtındaki Filistin
Balık ve tango
Kadim hikâye yeni öykü
Nusret Özcan en gencimizdi
Dergâh yazıları güldestesi
Cam Irmağı Taş Gemi
Haçlılara Kılıç ve Kalem Çekenler
Karganın güldüğü
Robinson Crusoe ve Siyonizm
İki şiir
Salome’den şarkılar
Vakte karşı sözler
Modernizmden modernleşmeye anadolu sermayesi
İki hatırat
Raylı romanlar
Bellekteki huriler
Rasim Özdenören'den kimi poetik notlar
Michel Butor'un Dünyevi Komedyası: "Değişim"
Reklâm bize sırıtan bir leştir
Şehrin kuleleri
Şiir ve folklor
Şiir ve hikmet
'Bir Beyaz Rüya'nın şiirleri
Dilemmanın dublörü
1970’lerden uzun mektuplar
Yalçın Küçük: Bay Yanlışlanmaz
Transparan kadın yazarlar
Vonnegut'un zehiri ve panzehiri
Şiir atlasında İstanbul
Türk erkeklerini ofsayta düşüren futbol
Aşkın demi kudüm
Bu ülkenin aydını
Pop corn versus patlamış mısır
"Keşke Yalnız Bunun İçin"
“Karanlık Sular”dan okunan Japon hikâyesi
Orhan Okay: Hepimizin hocası
Satıraralarıyla "Yeşilçam Günlüğü"
"Gel Zaman"
Sinemadaki derviş: Yücel Çakmaklı
"Optik Patikada Patak"
Roman tek ama tercüme muhtelif
Müteşair şiire düşman
İhraç fazlası "Huruç"
Reklam romanHuruç"
Reklam roman
|
|
Yüklemede bir sorunla karşılaşırsanız, buraya tıklayarak "toolbar"ı bilgisayarınıza indirip kurabilirsiniz.
Alexa Rating
|
