| d e r g i b i 1 0 y a ş ı n d a |
| Ana Sayfa | Editörden | Hakkımızda | Bize Yazın | Blog | Linkler | Üye olun! |
![]() |
![]() |
| • YAZARLAR |
Bugün: |
|
İroninin zekayla ilgili bir şey olduğu iddia edilegelir. Daha doğrusu ironi adeta zekanın tezeğidir kimilerine göre. Çünkü ironi hem varlığı ile rahatsız edici hem de faydalı bir yakacaktır. Bu yanılgının kökeninde tezeğin otobur bir hayvanın ürünü olması gibi ironinin de hayatobur bir insanın tezeği olmasının büyük bir rolü var. İroniye imza atan kişi kendi hayatından ayrı tutulamayacak bir ürünü ortaya koyar.
İroni, bir yakacak olarak sadece onu meydana getiren zekanın değil insanın bütün negatif, pozitif / maddi, manevi varlığının ve yokluğunun ürünüdür. Ancak inkar edilemeyecek faydasına rağmen hayatın bütünü ile özdeş tutulamayacak denli rahatsız edici bir netice olması onu insanın önemsenmeyecek denli küçük bir özelliği olan zekanın yanına itivermiştir.
Evet, hiç kimse zekadan mahrum olduğunu iddia etmez -mahrum olsa bile- ancak zeki olmak o denli bir noktadan sonra övünülecek bir şey değildir. Çünkü zeka ne çalışılarak ne de çalınarak elde edilebilen somut bir varlığa sahip değildir. Bir madalya ya da diplomayla da ispat edilmez. Yani ne denli 'bilimsel' temellere dayanılırsa dayanılsın hakkında istenildiği kadar ileri geri dedikodusu yapılabilen ancak sadece bu dedikoduyla yetinilen, yetinilmek zorunda kalınan bir korkuluktur zeka. Onun alt tarafı bir korkuluk olduğunu bilmek de insanı rahatlatır. Oysa ironi bu 'meşkuk' korkuluğun ürünü değil insanın ziyadesiyle oburu olduğu hayatın bütününün dönüşmüş ve dönüştürülmüş bir halidir.
Vonnegut'un atalarının doğum yeri olan Almanya'nın eski başkenti Berlin'i ikiye ayıran duvarın yıkılmasından beri bütün yerküreyi "Yeni Dünya Düzeni" bombardımanına tutan doğduğu ülke ABD, Vonnegut'u asker olarak göndereceği ve esir düşeceği Almanya'yı yendiği İkinci Dünya Savaşı'ndan beri kendisini bütün dünyada 'demokrasinin' hamisi olarak kabul ediyor.
Esir tutulduğu Dresden şehrinin Avrupa kıtasının yaşadığı en büyük bombardımanla yıkılışına tanık olan Vonnegut, yazdıklarının yakıtı olan ironiyi, yani hayatının zehrini ve panzehirini ABD'nin tüm dünyaya sürekli açık tuttuğu muzaffer çehresiyle Vietnam savaşına dek kendi gözlerinden bile ırak tuttuğu bunak çehresini bir arada görebilmesine daha doğrusu iliklerine dek berberce yaşamasına borçlu.
Yazgı ve kurgu
Kurt Vonnegut'un kahramanları, aslında tek kişinin lunaparklardaki komik aynalar bölümünde yer alan kimi dev kimi cüce gösteren farklı aynalarındaki yansımalarıdır. Hepsinin yolu hapishaneden geçer. Tımarhanevari bir dünyanın içinde statülerini kaybeden ve olup bitenlerle ya da bir başka deyişle olamayıp bitemeyenlerle bir anlam ve anlamsızlık alışverişine girecek mecali kalmayan bu roman kişisi yazgısına itaat eder. Bu sebeple Vonnegut'un yazdıklarında yegane gerçek kahraman tiplemenin kendisi değil yazgısıdır ve kurguda en az yazgı kadar paramparçadır.
Vonnegut'un hikaye ve romanları her ne kadar 'gelecek'te geçiyormuşcasına kurgulanmışsa da bu onun bir bilimkurgu yazarı olarak kabul edebilmemizi mümkün kılmaz. Çünkü o geleceği ironik bir üslupla geçmişi ve bugünü anlatmak için basit bir bahane olarak kullanmasıyla bilimkurgu yazarlarından ayrılır.
Vonnegut ise edebiyat macerasını şu cümlelerle anlatmayı tercih ediyor: "Fikirlerimde orijinallikten başka her şey vardı. Bu benim kaderimdi. Böylece tamamen orijinal olmayan, modern zamanların Don Kişot'unu yazmak geldi aklıma. Eğer uzu zamandır hayalimdeki ideal vatandaş olan şeye, sevgi dolu bir alay katarsam hikayeme tazelik katar diye umdum".
İnsanoğlunun yazgısını kendi kurgusu içinde uç noktada bir ironide anlatan Kurt Vonnegut'un bugünlerde Dost Kitabevi tarafından "Şampiyonların Kahvaltısı", "Allah Senden Razı Olsun Bay Rosewater", "Galapagos", "Kodes Kuşu", "Hokus Pokus" ve "Ölümden Beter Yazgılar" isminde iki kitabı yayınlandı ve aynı yayınevinin programında yazarın başka kitapları da var. Yani Kurt Vonnegut'un hayatından imbiklediği zehiri ve panzehiri tatmak için bir fırsat doğuyor.
25 Haziran 2005
|
Yüklemede bir sorunla karşılaşırsanız, buraya tıklayarak "toolbar"ı bilgisayarınıza indirip kurabilirsiniz. Alexa Rating
|