|
Kız Kardeşim İçin, Jodi Picouli
|
| |
Türk Kadın Tarihine Giriş, Necati Gültepe
|
| |
Türkiye’deki Almanya - 1914-1918- Almanya’nın Türkiye’deki Kültürel Etkinliği ve Robert Bosch, Prof. Dr. Rifat Önsoy
|
| |
Şehname'nin Türk Kültür ve Edebiyatına Etkileri, Dr. Bekir Şişman - Dr. Muhammet Kuzubaş
|
| |
Meşe Fısıltıları, Oruç Aruoba
|
| |
Mektuplar 1, Friedrich Wilhelm Nietzsche - Çeviren: Sedat Umran
|
| |
Mektebin Bacaları, Nurettin Durman
|
| |
Hiç, Carmen Laforet
|
| |
Düş Gören Defter, Hayrettin Orhanoğlu
|
| |
Çağdaş Yorumbilim Kuramları, Prof. Dr. Osman Bilen
|
| |
|
|
 |
Mor Taka sordu, ben cevapladım!
Trabzon'da Yaşar Bedri Özdemir'in yönetmenliğinde yayınlanan 'şehir ve kent
kültürü' dergisi Mor Taka, son sayısında 'İnternet ve Edebiyat' konusunu mercek
altına aldı.
Mehmet Şâmil'in hazırladığı soruşturmaya Dergibi adına ben verdim. Gelin bize yöneltilen soruları ve verdiğmiz cevapları birlikte okuyalım:
Elektronik dergi, kültür-sanat portalı ve antolojilerin olanakları nedir?
Bu yayın türlerinin hepsini izin verirseniz "elektronik yayıncılık" kavramı
altında toplamak istiyorum. Elektronik yayıncılığın en önemli avantajı
maliyettir. Birçok basılı yayın bir süre çıktıktan sonra, mali krizleri
aşamayınca sadece internette yayınlanmaya başlamıştır. Çünkü internette bir
edebiyat dergisi yayınlamak, matbu bir dergi yayınlamaktan daha az masraflıdır.
Basılı bir dergide, dizgi, film (veya aydınger çıktı), kalıp, kâğıt, baskı ve
dağıtım gibi ana giderler vardır. Bu aşamalar maddi anlamda, yayıncıyı zorladığı
gibi, büyük bir emek de gerektirir. Ve bugün bir basılı derginin (edebiyat
dergisinden söz ediyorum) tirajı, birkaç bini geçmez. Oysa internette, yayın
yapacağınız siteyi tasarlatıp, onu yayınlayacağınız web sunucusunun (hosting) ve
alan adının (domain) ücretlerini ödedikten sonra, fazla bir emek harcamadan
içerik üzerinde yoğunlaşmaya başlayabilirsiniz. Ortaya çıkardığınız bu yayın
(Dünya çapında ağ-World Wide Web) üzerinde yer aldığı için, dünyanın her
yerinden ulaşılabilir haldedir.
Basılı yayınlarda ekonomik zorunluluktan dolayı sayfa sayısı sınırlıdır. Bir
sayıda çok fazla içeriğe yer veremezsiniz. Yine maliyeti düşündüğünüz için,
yayınınızı genellikte siyah-beyaz basmak zorunda kalırsınız. Oysa Web'de renkli
bir dünya ile karşı karşıyasınızdır.
Somut örnekler vermek gerekirse, bugün geniş bir içeriğe sahip antoloji.com,
siirdefteri.com gibi çevrimiçi (online) geniş edebiyat arşivleri
oluşturabilirsiniz. Basılı yayınları bir kez bastıktan sonra (hata yapmışsanız)
düzeltme imkânı bulamazsanız. En azından araya bir düzeltme kâğıdı
sıkıştırabilirsiniz. İnternette ise, her an düzeltme, yeni içerik girme, metni
genişletme, gerekiyorsa yayından kaldırma imkânınız vardır.
Diğer yandan derginizi günde kaç kişinin ziyaret ettiğiniz, ziyaretçilerin hangi
ülkelerden geldiklerini, hangi saatler ve haftanın hangi günleri arasında
ziyaretlerin yoğunlaştığını takip edebilirsiniz. Üyelik sistemi kurarak, hangi
ürünün daha fazla okunduğu, kaç kişinin sisteminize üye olduğu gibi birçok
detayı görebilirsiniz.
"İnternette edebiyat olmaz" eleştirisinden "sanal dünyada sanat ne kadar
gerçek" sorusuna değin, internet edebiyatının gerçek edebiyat kulvarına katkısı
ne oldu?
Dergibi.com'un yola çıktığı 1999 yılında "İnternette edebiyat olmaz" diyenlerle
karşılaştık. Tarihte matbaa ile kitap basmaya karşı çıkanlar da olmuştu. Tarihe
bakınca, bunların ne kadar zavallı bir tutum içinde olduğunu görüp, acıma hissi
uyanmıştı bende. Aradan geçen onca zamanda, onlar da akıllandılar. İnterneti
reddetmek yerine onun imkânlarından yararlanmaya başladılar. Allah cümlemize
akıl sağlığı versin!
Sorunuzdaki, "Sanal dünyadaki sanat ne kadar gerçek?" bölümüne gelirsek, bu
dünyanın sanal olduğunu kim söyledi? İnternette e-posta gönderdiğimizde, anında
mesajlaşma yazılımlarıyla karşımızdakiyle konuştuğumuzda, sohbet odalarında çene
çaldığımızda, aramızdaki ilişkinin sanal olduğunu kim söyleyebilir. Bugün bu
sorular size internetin imkânlarıyla ulaşıyor ve bu soruların size ulaşma
sürecinde MSN Messenger ile temasımızı sürdürüyorsak, sizin ve benim "sanal"
olduğunu söylemek haksızlık olmaz mı? Araçlara takılmayalım.
Gelelim sorunuzdaki "İnternet edebiyatının gerçek edebiyat kulvarına katkısı ne
oldu?" bölümüne;
"İnternet edebiyatı", "Kâğıt edebiyatı" gibi bir ayrım yapmaya gerek var mı?
Bence yok. Yine "araç" meselesine geliyoruz. Mesajımızı ulaştırmak için
kullandığımız araç ister internet, ister kâğıt, ister ses bandı, ister video
olsun. Sonuçta o mesajın niteliğini değiştirmez. Belki yazılı, sözlü, görüntülü
yayıncılık anlamında bir sınıflandırma yapabilirsiniz. Ama birine "sanal",
ötekine de "gerçek" edebiyat demeye götürürseniz işi, hata edersiniz.
İnternetteki yayınların sizin deyiminizle "gerçek" edebiyata ne katkısı olduğuna
okuyucu karar versin.
Hedeflerini kültür-sanat portalı olarak açıklayan sitelerde öncülüğü şiirin
almasındaki etken nasıl açıklanabilir? Etkileşimli ve değişken sanal dünyanın
sanatta yaratıcılık kültürü karşısında tavrı ne olacak?
İnsanların neden çok şiir yazdığı ve dolayısıyla neden diğer dallardan çok
şiirin öne çıktığı yadırganmamalı. İnsanlar, tercihlerini o yönde yapmışlar.
Dileyen şiir yazar, dileyen öykü, dileyen deneme. Burada "Türkiye'de herkes
şairdir! Mutlaka gençliğinde sevdiğine şiir yazmıştır" gibi klasik bir yaklaşıma
girmeyeceğim.
Öte yandan "etkileşimli ve değişken sanal dünyanın sanatta yaratıcılık kültürü
karşısında tavrı ne olacak?" sorusu da açıklanmaya muhtaç. Etkileşimli olmak
kötü bir şey değil, durağanlığın karşısında bir avantaj, iyi kullanabilirseniz.
Bunun sanatta yaratıcılığa olumsuz bir etkisi olduğunu düşünmüyorum.
Elektronik edebiyatı, matbu yayıncılıktan ayıran en önemli etken sanal olması
mıdır? Kriterlerimiz nelerdir? Sanal edebiyatta usta-çırak ilişkisinden söz
etmek mümkün mü?
Biraz önce de belirttiğim gibi, sizin deyiminizle "elektronik edebiyat", "matbu
yayıncılık" ve "sanal" olan (!) edebiyat gibi kavramlar, sonuçta "araç"ta
düğümleniyor. Kullandığımız araçlarla ne amaçladığımıza bağlı. Amacınız halis
değilse, en değerli kâğıda dergi bassanız ne olur!
Erişilen bir web sayfası sonsuz sayıda çoğalabildiğinden her kullanıcı eserin
bir kopyasını edinebiliyor. Basılı eserle, sanal sayfanın etkili olma
mücadelesinde sanal edebiyat yarına neyi taşıyor? Çoğalan şiirimizin geleceğinin
nasıllığını sormak istiyorum?
Kopya sadece internette değil, basılı yayınlarda da sözkonusu. Bugün
yayıncılığın başına belâ olan en önemli sorun, korsan kitap mefhumu. Buradan
hareketle, internet yayıncılığına kusur bulmak mümkün değil. Bugün her köşe
başında korsan kitap tezgâhları var. Ve bu satınları okuyanlardan kaçta kaçı,
korsan kitap satın alıp okumamıştır. Fotokopiyle çoğaltılan kitaplarla öğrenim
gören kimseyi görmediniz mi hiç?
Mesele sizin deyiminizle "şiirimiz"in "çoğalma"sıysa, bırakın çoğalsın. Daha çok
kişiye ulaşsın.
Daha çok sanal edebiyatın olanaklarından faydalanan, beğendiğiniz ya da
zikredilmesi gereken 5 şair?
Sadece internetin imkânlarını kullanan yazarlar diye isim sıralamanın doğru
olmayacağını düşünüyorum. Dergibi'yi yönetirken gözlemlediğim kadarıyla, gençler
önce internetteki yayınlarda kendilerini deniyor ve belli bir süre tecrübe
edindikten sonra basılı dergilere ürün gönderiyorlar. Ancak bizim düşüncemiz
tabii ki, internetin de içeriği kitlelere ulaştırmak için kâğıt gibi bir araç
olduğu. Önemli olan, aslolan içeriktir.
---------------------------------------------------------------------------------
Mor Taka dergisine internetten şu adresten ulaşılabiliyor:
http://www.mortaka.com
9 Nisan 2006
| • Yazarın diğer yazıları... |
 Yeni Şafak Pazar'a ne cevap verdik?
Zaman Kitap'ın sorularına verdiğimiz cevaplar!
Mor Taka sordu, ben cevapladım!
Ekşi Sözlük'çüler, ifade özgürlüğünü her önüne gelene bok atmak sanıyor!
Nobel için daha fazla çamur atman lâzım!
Cosmopolis, Sevim Gözay, Sex And The City ve Ally McBeal...
Fransız tatil köyünde Fransız kaldım!
Artık gitmeliyim!
Taşra Edebiyat'ın ardından neler yazmıştım
Ülkücüler Metal Fırtına’nın rövanşını alıyor!
Edebiyatın internetteki izdüşümü
Bahaeddin Özkişi'nin kim olduğunu Dergibi okurları biliyor!
Cihan Aktaş’tan Mary Wollstonecraft’a
Flora Tristan’ı İngiliz parlamentosuna sokan Türk kim?
Matrix yeniden yüklenemedi!
Irak halkı özgürleştiriliyor!
Mesnevi okumadıysan, konuşmayalım!
İnternette kağıt yayıncılığı ve interaktivite
İnternet yayıncılığında nitelik sorunu
Kadın egemen toplumda yaşamak!
İnternet kağıt tüketimini azaltır mı?
|
 |
Yüklemede bir sorunla karşılaşırsanız, buraya tıklayarak "toolbar"ı bilgisayarınıza indirip kurabilirsiniz.
Alexa Rating
|
